بر اساس داده ها  باستان شناسي ، گيلان زمين به لحاظ تاريخي داراي قدمتي چند هزارساله است . يافته هاي كاوش هاي صورت گرفته درگيلان هم اينك در موزه هاي بزرگ ايران و نيز ديگر كشورها به نمايش گذاشته شده است. دست ساخته هاي كشف شده از تالش ، املش و صومعه سرا ، هر يك نمونه اي از خلاقيت و ذوق گيلانيان ازدور زمان تا امروز است . ريشه  صنايع دستي گيلان بي شك با گذشته  تاريخي آن پيوند دارد ؛ سفالگري ، گليم بافي ، ساخت انواع پاي افزارهاي ، انواع دوخت و دوزها و ... هر يك نشاني از گذشته هاي دور دارند.یافتن پیوند میان صنایع دستی امروز گیلان و گدشته  آن – جدا از آثاري كه خاك نگهدار آن ها بوده است – به دليل رطوبت بالاي منطقه و نابودي تدريجي اين آثار كمي دشوار مي نمايد . با اين حال اندك آثار به جاي مانده از چند سده  اخير كه در موزه هاي بزرگ ايران و ديگر كشورها نگهداري مي شود مي تواند بخشي از اين پيوندها را عيان سازد . دگرگون شدن زندگی مردم در سده گذشته و ورود انواع و اقسام وسایل خانگی جلوی رشد بسیاری از صنایع دستی بومی را گرفته و حتی برخي از آنها را نابود كرده است . دراين فرصت مروری گذرا بر صنايع دستي صومعه سرا خواهيم داشت با اين اميد كه در آينده اي نه چندان دور پژوهشگران اقدام به انجام تحقيقي اصولي ، اساسي و ماندگار درباره اين موضوع صورت دهند.

پدیده نو شدن سال از دیر باز اهمیت عمیق و تأثیر گذاری در زندگی ایرانیان داشته است.گیلکان و اهالی شهرستان صومعه سرا هر چند که در سالهای بسیار دور خود دارای تقویمی مستقل بوده و تحویل سال سنتی آنان مصادف با اواسط تابستان می باشد اما همواره احترام برای سال نو شمسی قائل بوده اند و آئین ها و مناسکی خاص  این ایام را انجام می  دادند . در این مجال گذری مختصر به تعدادی از آئین های نوروزی که عمومیت و دوام بیشتری در این منطقه داشته است خواهیم داشت .

در شهرستان صومعه سرا مطابق آمار رسمي اداره اوقاف 61  بقعه متبركه وجود داردكه قبور امامزادگان متقدم و سادات متأخر و معاصر و قبور علما ،عرفا و اصحاب صلاح و فلاحي مي باشد كه هريك در زمان حيات خود در برهه هايي از تاريخ در عرصه هاي مختلف مذهبي، سياسي، اجتماعي اين سرزمين نقشي داشته اند و مردم به علت عشق و علاقه به خاندان رسالت و به پاسداشت حرمت تلاش و كوشش و مجاهدتشان در راه اصلاح امور مسلمين خدمات مذهبي و اجتماعي اين قهرمانان مذهبي بنايي بر گورگاهشان ساختند.اين اماكن مقدس به عنوان بقاع متبركه،زيارتگاه مردم اين سامان شد،اين بقاع متبركه كه كاربردهاي مختلفي در زمينه هاي اجتماعي،نذهبي،سياسي ،اقتصادي دارند كه در جاي خود قابل تأمل و تعمق مي باشد.

این مراسم بومی صومعه سرا که امروزه به ندرت شاهد برگزاری آن هستیم در بین خانوارهای کشاورز و برنج کار صومعه سرا ، به مناسبت فرارسیدن عید سعید قربان برگزار می گردید.

عزت الله زرندیان: یکی از مراکز عمده کشت توتون در گیلان، شهرستان صومعه سرا است. توتون نیز همچون محصولات دیگر در عمل لغات و اصطلاحات خاص بخود دارد. آنچه در ذیل  می آید فهرستی از واژه های گیلکی رایج در توتونکاری است که در روستای طاهر گوراب (مرکز بخش گسکرات صومعه سرا) شنیده شده و یادداشت گردیده است. لازم به توضیح است که ترتیب و توالی ثبت این واژه ها بر حسب اعمال کشاورزی بیان شده تا علاوه بر استفاده از جنبه زبانشناسی قضیه، مراحل کشت آن نیز برای خوانندگان توضیح داده شود.