تبليغاتX
صومعه سرا - فرهیختگان صومعه سرا: دکتر مهدی تجلی پور

صومعه سرا

مهدی تجلی پور در سال 1313 هجری شمسی در عربان صومعه سرا درخانواده ای متوسط دیده به جهان گشود. دبستان و دوره اول دبیرستان را درصومعه سرا گذرانید و در سال 1333 از دانشسرای مقدماتی رشت دیپلم گرفت و سال بعد موفق به اخذ دیپلم دبیرستان شد. او با عشق فراوان به حرفه انسان ساز معلمی به استخدام اداره فرهنگ شهر زادگاهش درآمد و کار معلمی را آغاز کرد. درسال 1338 جهت ادامه تحصیل به تهران منتقل شد و در دوره شبانه دانشسرای عالی در رشته علوم طبیعی به تحصیل پرداخت. او در تهران مامور به تحصیل بود و درطول مدت چهار سال تحصیل در دانشگاه، به تدریس در دبیرستان نیز اشتغال داشت. درسال 1342 ازدانشسرای عالی (دانشگاه تربیت معلم) فارغ التحصیل شد. وی پس ازاخذلیسانس جهت انجام تعهد خدمت درشهرستانها، در شهرهای تاکستان و اراک مشغول به کارگردید.دکتر تجلی پور ازاستعداد سرشار و پشتکاری بی نظیر بر خوردار بود. اوکار ترجمه و تالیف را از دوره دانشجویی آغاز کرد و تا آخرین لحظات زندگی دست از پژوهش و نگارش برنداشت. به زبان فرانسه آشنایی کامل داشت وحتی قبل از ادامه تحصیل در کشور فرانسه، کتابها و مقالات علمی را از فرانسه به فارسی برمی گرداند. وی به سبب علاقه وافر به تحقیق و ادامه تحصیل از سال 1347 کارشناسایی، رده بندی و بوم شناسی جانوران کف زی آبهای شور و شیرین ایران، به ویژه نرمتنان خلیج فارس را آغاز کرد. چندی بعد با استفاده ازفرصت جهت اخذ درجه دکترا عازم کشور فرانسه شد. اودرسال 1352 موفق شد دوره دکترای علوم طبیعی را در دانشگاه مون پلیه به پایان برساند و به اخذ دکترای دولتی با امتیاز بسیار افتخار آمیز، همراه با تقدیر کتبی هیات داوران موفق شود. عنوان پایان نامه اش "بررسی تکمیلی سیستماتیک وانتشارنرم تنان سواحل ایرانی خلیج فارس" می باشد. این کار پژوهشی با استقبال فراوان متخصصین روبرو شد و دانشگاه مون پلیه آن را درسیصد جلد چاپ و منتشر کرد. این کتاب به پیشنهاد مسئولین محترم سازمان تحقیقات شیلات ایران به وسیله گلبرگ تجلی پور به فارسی برگردانده شد و در سال 1373 نسخه فارسی آن چاپ و انتشار یافت تا مورد استفاده پژوهشگران علاقمند قرار گیرد.دکترتجلی پور ضمن گذراندن دوره دکتری درفرانسه، چگونگی کار با میکروسکوپ الکترونی را فراگرفت و در این رشته موفق به اخذ دیپلم گردید. وی پس از اخذ درجه دکترای دولتی به ایران بازگشت و درگروه ماهی شناسی دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران آغاز به کار کرد. او به عضویت انجمن علوم و فنون دریایی ایران درآمد و ضمن تدریس در دانشگاه، همچنان به نمونه براداری و پژوهش درباره نرمتنان ایران ادامه داد. همچنین وی به عضویت واژه گزینی فرهنگستان علوم ایران در رشته زیست شناسی انتخاب شد. او طرفدار بی چون و چرای به کارگیری واژه های فارسی درکتاب های علمی ایران بود و در این مورد پا فشاری بسیار می کرد. دکتر تجلی پور عضو انجمن نرمتن شناسان اروپا بود و با بررسی نرمتنان آب شیرین ایران، ونرم تنان بنادر و جزایر ایرانی خلیج فارس و دریای عمان، واجرای یک طرح پژوهشی چهارساله روی نرم تنان دریای خزر، درمجمع نرم تن شناسان اروپا صاحب نظر بود. دراجرای طرح پژوهشی دریای خزر، چندین بار از خط ساحلی تا ژرفای دویست متری را نمونه برداری کرد. برای شناسایی و نامگذاری نرم تنان دریای خزر که اغلب ریز هستند، روزانه بیش ازده ساعت باریزبین (لوپ) کار می کرد. حاصل این کارمداوم و چهارساله شناسایی ومعرفی 11 نمونه ازنرم تنان برای اولین باربه نرم تن شناسان جهان است. دکترتجلی پور به مردم رنج کشیده و محروم منطقه خلیج فارس و دریای عمان عشق می ورزید و احساس دین می کرد. و آرزو داشت که بتواند با استفاده صحیح اقتصادی از نرم تنان خلیج فارس و دریای عمان، گرهی از مشکلات معیشتی آنان بازکند و امیدشان رابه آینده افزایش دهد. دکتر تجلی پور در سال 1357 به منظورنزدیک شدن به خلیج فارس و تاسیس دانشکده علوم دریایی به خرمشهر و سپس به اهواز منتقل گردید. وی تا آخرین روزهای زندگی با سمت دانشیاری درخدمت دانشکده علوم دانشگاه اهواز بود. از اردیبهشت ماه سال 1359 به سبب تعطیل کلاسهای درس دانشگاه، ودرنیمه دوم همان سال به علت وقوع جنگ، تمام وقت خود را صرف پژوهش و نگارش نمود. آخرین سفر تحقیقاتی اوبه سواحل و جزایر ایرانی خلیج فارس و دریای عمان ازنیمه دوم خردادماه سال 1361، آغاز و در دهه اول تیرماه همان سال پایان یافت. این سفر که مسیر آن از بندر گواتر تا بندر بوشهر ادامه داشت، به منظور جستجوی مراکز انتشار نرم تنان مروارید ساز، توده های بزرگ صدف دیگرنرمتنان (برای تولید و استفاده ازپودر صدف)، مراکز تجمع نرمتن مرکب (جهت استفاده صنعتی) و نرمتنان خوراکی (برای پرورش و صدور به خارج ازکشور) صورت پذیزفت. لیکن ازاین سفر پژوهشی جز چند یادداشت پراکنده چیزی بجا نمانده است. زیرا که درتاریخ سیزدهم تیرماه 61، یک هفته پس ازبازگشت از آخرین سفرپژوهشی، درسکوت و تنهایی قلب تپنده او در اهواز از حرکت باز ایستاد و کتاب زندگی معلمی متعهد و پژوهشگری پرانرژی وخستگی ناپذیر به ناگهان بسته شد. او دربهترین دوران باردهی کارهایش را نیمه تمام گذاشت و چهره درنقاب خاک کشید. آرزوهایش به ثمرنرسید و ناکام شد و جسم بی جانش را درقطعه 91 بهشت زهرا به خاک سپردند. یادش گرامی...

+نوشته شده در یکشنبه بیست و چهارم آذر 1387ساعت10:39 قبل از ظهرتوسط عمار طالبی خاکیانی | |